Yapay Zeka Markanızı Anıyor ama Sitenizi Kaynak Göstermiyorsa Ne Yapmalısınız?
Yapay zeka markanızı anıyor ama sitenizi kaynak göstermiyorsa ya da tersi oluyorsa hangi durumda olduğunuzu, olası nedeni ve ilk değişikliği dört durumlu bir tabloyla anlatan rehber.
Prefer Maya AI in Google
Highlight our stories in Search, AI Mode & AI Overviews.
Yapay zeka yanıtında markanızın adının geçmesi (mention, anılma) ile sitenizin kaynak gösterilmesi (citation) ayrı sinyallerdir ve bir soru için dört durumdan birine düşersiniz: ikisi birden, yalnız anılma, yalnız kaynak ya da hiçbiri. Maya'nın bu rehberi, Türkiye'de markasını ChatGPT, Gemini ve Perplexity yanıtlarında izleyen bir pazarlama yöneticisi için her durumda olası nedeni, bakılacak yeri ve ilk değişikliği anlatıyor. Ancak tek bir yanıta bakarak teşhis koymayın.
Yaygın beklenti, adınız yanıtta geçiyorsa sitenizin de kaynak olduğudur. İki sinyal farklı yerlerden gelir ve farklı işlerle değişir. Yazı önce iki sinyalin neden ayrıştığını, sonra dört durumu tek tabloda, ardından her durumda neyi değiştireceğinizi ve değişikliğin işe yarayıp yaramadığını nasıl okuyacağınızı anlatıyor.
Anılmak ve Kaynak Gösterilmek Ayrı Sinyallerdir
Anılma ve kaynak gösterilmenin tanımı ve oranlarının nasıl hesaplandığı AI görünürlüğü ölçüm rehberimizde anlatılıyor. Burada yalnız iki sinyalin aynı yanıtta neden farklı sonuç verebildiğine bakıyoruz.
Birinci açıklama, kaynağın yalnız web araması kullanan yanıtlarda gösterilebilmesidir. OpenAI'nin ChatGPT araması belgesine göre kaynak bağlantısı, web araması kullanan yanıtlarda yer alabilir (OpenAI yardım belgesi). Model markanızı web aramasına gitmeden kendi bilgisinden anlattığında yanıtta hiç kaynak olmayabilir.
İkinci açıklama, kaynak listesinin yalnız sizin sitenizden oluşmamasıdır. Maya'nın 196 projeyi kapsayan araştırmasına göre ChatGPT alıntılarında markanın kendi sitesinin payı Kasım 2026 ortasında %8,9'du. Kalan kaynaklar haber siteleri, pazaryerleri, yorum platformları, forumlar ve diğer sitelerdi (kendi site alıntı payı araştırması). Kaynak listesinin büyük kısmını başka siteler oluşturduğunda iki sinyalin ayrı yönlere gitmesi şaşırtıcı değildir. Önerilme, anılma ve kaynak gösterilmenin takip tablosunda neden ayrı sütunlar olması gerektiğini ChatGPT'de marka görünürlüğü takibi yazısında anlattık. Elinizdeki rehber o ayrımın ardından gelen soruyu cevaplıyor: hangi durumdasınız ve ilk neyi değiştirirsiniz?
Dört Durumu Tek Tabloda Ayırın
Teşhis için tek bir soru seçin ve o sorunun birkaç gündeki yanıtlarını okuyun. Her yanıtta önce metinde adınızın geçip geçmediğine, sonra kaynak listesinde sitenizden bir sayfa olup olmadığına bakın. Yanıtların çoğunun düştüğü satır sizin durumunuzdur. Maya'nın Citation'ları anlamak yardım sayfası üç durumu kısa çözümleriyle sayıyor. Aşağıdaki tablo dördüncü durumu ekliyor ve her satıra kaynak listesinde ne gördüğünüzü, olası nedeni ve ilk bakılacak yeri yazıyor. "Olası neden" sütunu bir hipotezdir, çünkü motorlar bir kaynağı neden seçtiklerini yayımlamıyor.
| Durum | Yanıt metninde | Kaynak listesinde | Olası neden (hipotez) | İlk bakılacak yer |
|---|---|---|---|---|
| Anılıyor ve kaynak gösteriliyor | Marka adı var | Kendi sayfanız var | Yanıt sizi kendi sayfanızdaki bilgiyle anlatıyor olabilir | Kaynak gösterilen sayfanın güncelliği ve yanıtın sizi nasıl anlattığı |
| Anılıyor ama kaynak gösterilmiyor | Marka adı var | Kendi sayfanız yok, sizi anan başka siteler olabilir | Yanıt sizi anan üçüncü taraf sayfalara dayanıyor ya da web araması yapılmamış olabilir | Kaynak listesindeki sitelerin sizi anıp anmadığı |
| Kaynak gösteriliyor ama anılmıyor | Marka adı yok | Kendi sayfanız var | Sayfanız genel bir bilgi için kullanılmış ve bilgi markaya bağlanmamış olabilir | Sayfanızı gösteren yanıtların kaçında adınızın geçtiği |
| Ne anılıyor ne kaynak gösteriliyor | Marka adı yok | Ne kendi sayfanız ne sizi anan bir sayfa var | Soruyu cevaplayan sayfa yok, sayfa tarayıcılara kapalı ya da yanıtların güvendiği kaynaklarda yoksunuz | Önce tarayıcı erişimi, sonra kaynak listesindeki sayfa türleri |
İkinci ve üçüncü satır aynı sorunu anlatmaz. Birinde eksik olan sizin sayfanızdır, ötekinde sayfanızdaki marka bağlamıdır.
Hangi Sayfanızın Kaynak Gösterildiğini Kontrol Edin
Birkaç soru için elle bakmak mümkün. ChatGPT'de web araması kullanan bir yanıtta kaynak bağlantısına tıklayınca kaynak açılır, masaüstünde bağlantının üzerine gelerek önizleme de görebilirsiniz. Sources düğmesi, varsa, kaynak gösterilen siteleri ve ilgili diğer bağlantıları birlikte listeler. OpenAI aynı belgede arama sonuçlarının ve kaynakların eksik olabileceğini yazıyor (OpenAI yardım belgesi).
Elle bakmanın sınırı tekrardır. Aynı soru farklı günlerde farklı kaynaklarla cevaplanabilir ve tek bir ekran görüntüsü bir dönemi temsil etmez. Birkaç soruyu kontrol etmek için elle bakmak yeterlidir. Onlarca soruyu birkaç motorda her gün izlemek istiyorsanız aynı işi bir panelde yapmak gerekir.
Hangi sayfanızın kaynak olduğunu ve o sayfanın yanıtlarında adınızın geçip geçmediğini birlikte görmek, hangi sayfada çalışacağınızı söyler. Maya'da bu kontrolü Monitoring → Citations sayfası yapar. Sources sekmesindeki Pages cited sayısı, dönemde kaynak gösterilen farklı sayfalarınızı verir. Kaynak tablosundaki Owned only görünümü yalnız kendi sitelerinizi listeler ve Names you sütunu, o kaynağı gösteren yanıtların yüzde kaçında markanızın anıldığını gösterir (Citation'ları anlamak). Bir satıra tıklayınca açılan panel, kaynağı gösteren yanıtların kaçının sizi andığını, kaçının bir rakibi anıp sizi anmadığını ve kaçının ikisini de anmadığını ayırır. Dört durumlu teşhisin sayfa düzeyindeki karşılığı bu panelde durur.
Anılıyorsanız Sitenizin Kaynak Gösterilmesi İçin Ne Yapmalısınız?
Gözlem şudur: yanıt sizi adınızla anıyor ama kaynak listesinde sitenizden hiçbir sayfa yok. Önce kaynak listesinin boş olup olmadığına bakın. Liste boşsa yanıt web araması kullanmamış olabilir ve ortada kaybedilmiş bir kaynak yoktur. Liste doluysa listedeki sitelerin sizi anıp anmadığını kontrol edin.
Olası nedenlerden biri, yanıtın sizi anlatan üçüncü taraf sayfalara dayanmasıdır: yorum siteleri, karşılaştırma listeleri, haberler. Maya'nın yardım sayfası bu durumda görünürlüğünüzü o sayfaların taşıdığını yazıyor ve oradaki verilerinizin güncel olduğundan emin olmayı öneriyor. Bir başka olasılık, sorunun doğrudan cevabını veren bir sayfanızın olmaması ya da sayfanızın yapay zeka tarayıcılarına kapalı olmasıdır.
Ne yapacağınız listedeki sayfanın ne söylediğine bağlıdır. Üçüncü taraf sayfa sizi doğru anlatıyorsa acil bir iş yoktur, yanıt sizi zaten anıyor. Sayfadaki fiyat, ürün adı ya da özellik eskiyse düzeltmeyi kaynağında isteyin. Düzeltme talebinde neyin yer alacağını yapay zekanın markanızı yanlış tanıtması yazısında anlattık. Yorum ve şikayet sitelerinde markanın meşru olarak neler yapabileceğini üçüncü taraf kaynaklar yazımızda (İngilizce) anlattık.
Sorunun cevabını veren bir sayfanız yoksa sayfayı soruyu ilk cümlesinde cevaplayacak biçimde yazın. Sayfa varsa önce tarayıcıların ona erişip erişemediğini kontrol edin, adımları AI bot erişimi yazısında bulabilirsiniz. Sitenizin daha az kaynak gösterilmesi adınızın daha az anılması anlamına gelmez. Maya'nın kendi site alıntı payı araştırması da aynı sınırı çiziyor.
Kaynak Gösterilip Anılmıyorsanız Sayfadaki Marka Bağlamını Okuyun
Gözlem şudur: kaynak listesinde sitenizden bir sayfa var ama yanıt metninde adınız yok. Kaynak gösterilen sayfa bir rehber, tanım ya da hesaplama yazısıysa yanıt sayfadan genel bir bilgiyi almış ve öneriyi başka markalara bırakmış olabilir.
Maya'nın 2 Kasım'da yayımladığı araştırmaya göre ChatGPT, incelenen dört yerel sektörün üçünde 30 Eylül'den sonra önermediği işletmenin sitesini kaynak olarak neredeyse hiç göstermemeye başladı. Kuaförler istisnaydı (ChatGPT'de 2 ayda değişen 13 şey). Yerel bir işletmeyseniz ChatGPT'de bu durumla daha seyrek karşılaşabilirsiniz. Araştırma bilgi amaçlı yazıları ve öteki motorları kapsamıyor.
Olası nedenlerden biri, sayfada cevabı taşıyan cümlenin markaya bağlanmamış olmasıdır. Yardım sayfası bu durumu içeriğin faydalı ama içindeki marka varlığının zayıf olması diye tarif ediyor ve o sayfalarda marka bağlamını güçlendirmeyi öneriyor.
Nereye bakacağınız bellidir: kaynak tablosunda sayfanın satırındaki Names you sütunu ve yan paneldeki üç sayı. Sayfanızı gösteren yanıtların çoğunda bir rakip anılıyorsa yanıt bir seçim sorusuna cevap veriyor ve sayfanız o seçimin bilgisini sağlıyor olabilir.
Kaynak gösterilen bölümü bulun ve cevabı taşıyan cümleyi okuyun. Bilgi ürününüzle ilgiliyse marka adını o cümleye yazın, "firmamız" gibi genel bir adla bırakmayın. Bölümün sonuna ürününüzün hangi okura ve hangi durumda uyduğunu söyleyen kısa bir paragraf ekleyin. Değişiklik bir denemedir ve adınızın yanıta gireceğini garanti etmez.
Örnek Analiz (Temsili): Rehber Yazısı Kaynak, Marka Adı Yok
Aşağıdaki örnek temsilidir. Şirket hayalidir, rakam ve gerçek bir ölçüm içermez.
Soru. Türkiye'de kahve makinesi satan bir e-ticaret markasının pazarlama yöneticisi, "ev için espresso makinesi seçerken nelere bakılır?" sorusunun yanıtını okuyor.
Gözlem. Yanıt üç markayı öneriyor, markanın adı geçmiyor. Kaynak listesinde ise markanın kendi blogundaki espresso makinesi seçme rehberi duruyor. Yanıt, basınç ve öğütücü bilgisini o rehberden almış görünüyor.
Maya ne gösterir. Maya'nın Citations sayfasındaki kaynak tablosunda rehberin satırı görünür. Names you sütunu, rehberi gösteren yanıtların küçük bir kısmında markanın anıldığını gösterir. Yan panelde aynı yanıtların çoğunun bir rakibi anıp markayı anmadığı görülür.
Olası neden (hipotez). Rehber genel bilgiyi doğru veriyor ama markanın kendi makinelerinden yalnız sayfanın en altındaki bir görselde söz ediyor. Rehberde "hangi basınç kime uygun" sorusunu markanın ürünlerine bağlayan bir cümle yok.
Test. Ekip rehberin basınç bölümünün sonuna, markanın iki modelini adıyla anan ve hangi kullanıcıya uyduklarını söyleyen bir paragraf ekliyor. Değişiklik tarihini kaydediyor.
Doğrulama. Aynı soruyu farklı günlerde yeniden okuyorlar. Names you değeri rehber için yükselirse hipotez desteklenir, ama kanıtlanmış olmaz. Yükselmezse sıradaki deneme, rehberden ürün sayfasına giden bağlantıyı cevabı taşıyan paragrafa taşımaktır.
İkisi de Yoksa Önce Erişimi ve Soruyu Ayırın
Ne adınız ne sitenizin bir sayfası yanıtta varsa önce sorunun sizin sorunuz olup olmadığını kontrol edin. Markanızın satmadığı bir ürün ya da hizmet sorusunda görünmemek bir sorun değildir.
Rakibin görünüp sizin görünmediğiniz sorularda altı olası nedeni rakipler yapay zekada çıkıyor yazısında ayrıntılı anlattık. Burada yalnız ilk iki kontrol var. Soru doğruysa sırayla iki şeye bakın. Birincisi erişimdir. Yardım sayfasına göre robots.txt ya da bot koruması GPTBot, PerplexityBot ve benzeri tarayıcıları engelliyorsa sayfanız daha getirme aşamasında görünmez (Citation'ları anlamak). İkincisi kaynak listesidir. Yanıtın dayandığı sayfa rakibin ürün sayfası mı, bir karşılaştırma listesi mi, bir forum başlığı mı? Maya'da Gap sources sayısı, onu gösteren yanıtların çoğunda bir rakibin anıldığı ama sizin anılmadığınız üçüncü taraf siteleri sayar.
Ardından tek bir iş seçin. Kaynak gösterilen sayfa rakibin bir rehberiyse onun hangi okur kararını kolaylaştırdığını bulmak için AI citation analizi yazısındaki üç soruyu kullanın, sonra sitenizde aynı ihtiyacı karşılayan sayfayı yazın ya da güncelleyin. Kaynak bir liste ya da yorum sitesiyse yardım sayfası, orada doğru bilgiyle listelenmenin onu geçmeye çalışmaktan çoğu zaman daha hızlı olduğunu yazıyor.
İkisi Birlikteyse Kaynağın Tazeliğini ve Anlatımı Koruyun
İkisi birden görünüyorsa yeni bir iş açmayın. Korunacak üç şey var: kaynak gösterilen sayfanın bilgisi, yanıtın sizi nasıl anlattığı ve sizi önerip önermediği.
Aynı yardım sayfası, eski fiyat ya da eski ürün adı gibi bayat bilginin markayı listeden düşürebileceğini ya da yanlış gösterilmesine yol açabileceğini yazıyor. Kaynak gösterilen sayfada fiyatı, paket adını ve ürün özelliklerini güncel tutun.
Anlatımı okumak için sentiment bakılacak yerdir, ama yalnız sizi anan yanıtlarda anlam taşır. Maya'nın Sentiment yardım sayfası, markanın hiç geçmediği yanıtların nötr göründüğünü ve yokluğun bir sentiment değil görünürlük meselesi olduğunu yazıyor. Sentiment okuması tablonun ilk iki satırında anlamlıdır.
Olumlu anlatım öneri anlamına gelmez. Maya'nın Duygu Analizi sayfası, bir yanıtın markayı olumlu anlatıp kullanıcının ihtiyacı için önermeyebileceğini yazıyor. Adınız geçiyor ama yanıt başka bir markayı öneriyorsa sorun görünürlükte değil, konumlandırmadadır.
Her Durumda Neyi Değiştireceğinizi Seçin
Dört durumda ilk değişiklik farklıdır ve her birinin işe yarayıp yaramadığı başka bir işaretle okunur. Aşağıdaki tablo bir pazarlama yöneticisinin karşılaşabileceği durumları, ilk değişikliği ve neye bakacağınızı veriyor. Her durumda tek bir değişiklikle başlayın.
| Durum | İlk değişiklik | İşe yaradığını nasıl anlarsınız |
|---|---|---|
| Marka mention'larınız var ama atıflarınız hep başka sitelere gidiyor | Soruyu ilk cümlesinde cevaplayan bir sayfanız olup olmadığına bakın, yoksa yazın | Sayfanız aynı soruda kaynak listesine giriyor |
| Yanıtlardaki atıf kaynaklarından biri sizin hakkınızda eski bir fiyat yazıyor | Sayfanın sahibinden düzeltme isteyin, kendi sitenizdeki fiyatı da aynı bilgiye getirin | Yanıt eski fiyatı tekrar etmiyor |
| Kaynak gösterilme oranınız yerinde ama yanıtlar adınızı değil rakibinizi anıyor | Kaynak gösterilen bölümde cevabı taşıyan cümleye marka adını ve kime uyduğunuzu yazın | Names you değeri o sayfa için yükseliyor |
| Markanızın anılması için içerik yazdınız ama yanıtta ne sayfanız ne adınız var | Önce tarayıcı erişimini, sonra yanıtın dayandığı sayfa türünü kontrol edin | Sayfa ilk kez kaynak gösteriliyor |
| Görünürlüğünüz yerinde ama sentiment analizi aynı olumsuz iddiayı tekrar ediyor | En olumsuz yanıtları okuyun ve tekrar eden iddiayı kaynağında düzeltin | Aynı iddia sonraki yanıtlarda geçmiyor |
İlk iki satır sizin sitenizin dışındaki bir sayfada, son üç satır kendi sayfanızda ya da erişim ayarında iş çıkarır.
Değişikliği yaptığınız tarihi kaydedin. Henüz hiç kaynak gösterilmeyen bir sayfa üzerinde çalışıyorsanız onu Maya'da Watchlist'e ekleyebilirsiniz. Maya, eklenen URL'nin yapay zeka yanıtlarında kaynak gösterilip gösterilmediğini her gün kontrol eder ve ilk kez gösterildiğinde e-posta gönderir. Aynı soruyu farklı günlerde yeniden okuyun. Bir kez görünmek kalıcı bir kazanım değildir ve bir rakibin düşmesi ya da sizin sayfanızın yükselmesi, değişikliğin tek başına neden olduğunu kanıtlamaz.
Bu Sayfa Neyi Söylemiyor?
Rehber, bir motorun bir kaynağı neden seçtiğini söylemez. Motorlar kaynak seçim ölçütlerini yayımlamıyor ve tablodaki nedenlerin hepsi hipotezdir. Anılma ve kaynak oranlarının nasıl hesaplanacağı ölçüm rehberinin konusudur. Google AI Overview'a özgü önizleme ayarları AI Overview yazısında anlatılıyor. Yazı araçları karşılaştırmıyor ve yanıtta görünmenin sitenize ziyaret ya da satış getirip getirmediğini ele almıyor.
Sık Sorulan Sorular
LLM mention ve citation takibi farkı nedir?
Mention takibi yanıtın metnini okur ve marka adınızın geçip geçmediğini sayar. Citation takibi yanıtın kaynak listesini okur ve sitenize bağlantı verilip verilmediğini sayar. İkisi aynı yanıtta farklı sonuç verebilir, birini ötekinin yerine kullanmayın. Paydalarının nasıl seçileceğini ölçüm rehberinde anlattık.
AI görünürlük ve sentiment analizini birlikte nasıl ölçebilirim?
Önce anıldığınız yanıtları ayırın, sentimenti yalnız onlarda okuyun. Maya'nın Sentiment yardım sayfasına göre Sentiment sayfası 0–100 arası skoru, yanıtların sizi ne sıklıkla aktif önerdiğini gösteren Recommendation Rate'i ve skoru ne kadar verinin desteklediğini gösteren Confidence değerini aynı sırada verir. Aynı sayfaya göre düşük güvenli yüksek bir skor, yüksek güvenli orta bir skordan zayıf bir iddiadır.
AI yanıtlarındaki atıf kaynaklarını nasıl doğrularım?
Kaynak bağlantısını açın ve yanıttaki iddiayı gerçekten destekleyip desteklemediğine bakın. OpenAI, kaynağın ne zaman yayımlandığını ya da güncellendiğini kontrol etmeyi, doğruluk önemliyse yetkili bir kaynağa başvurmayı öneriyor. Sonuç yanlış görünüyorsa ChatGPT'den belirli bir kaynak, tarih ya da konumla yeniden aramasını isteyebilirsiniz.
Maya mention ve citation'ı ayrı gösteriyor mu?
Evet. Maya'nın Kaynak Analizi sayfasına göre bir yanıt mention ve citation'dan birini öteki olmadan içerebilir ve Maya iki sinyali ayrı incelemenizi sağlar. Yakalanabildiği yerde kaynak URL'sini, yanıt kesitini, modeli ve soru bağlamını birlikte verir.
Sonuç: Önce Eksik Olan Sinyali Bulun
Anılmak ile kaynak gösterilmek ayrı yerlerden gelir ve aynı işle düzelmez. İlk iş, tek bir soruda yanıt metnini ve kaynak listesini ayrı okumak, sonra eksik olan sinyale göre tek bir değişiklik yapmaktır. Adınız geçip siteniz geçmiyorsa kaynak listesine, siteniz geçip adınız geçmiyorsa sayfanızdaki cümleye bakın.
Hangi sorularda adınızın geçip sitenizin geçmediğini ya da tersini görmek, hangi sayfada çalışacağınızı söyler. Maya, anılmayı AI görünürlük takibi ile, kaynak gösterilen sayfaları Kaynak Analizi ile ayrı izler. Teşhisi Maya'da tek bir sorudan başlatıp aynı soruyu değişiklikten sonra yeniden okuyabilirsiniz.
Kaynaklar
- OpenAI Help Center, ChatGPT search: https://help.openai.com/en/articles/9237897-chatgpt-search
- Maya Yardım Merkezi, Citation'ları anlamak: https://help.withmaya.ai/tr/citations/understanding-citations
- Maya Yardım Merkezi, Sentiment: https://help.withmaya.ai/tr/monitoring/sentiment-analysis
- Maya, 30 Milyon ChatGPT Alıntısını İnceledik: https://withmaya.ai/tr/blog/chatgpt-marka-sitesi-alinti-payi
- Maya, ChatGPT'de 2 ayda değişen 13 şey: https://withmaya.ai/tr/blog/chatgpt-2-ayda-degisen-13-sey
- Maya, Kaynak Analizi: https://withmaya.ai/tr/product/source-analysis
- Maya, Duygu Analizi: https://withmaya.ai/tr/product/sentiment-analysis
- Maya, AI Görünürlük Takibi: https://withmaya.ai/tr/product/ai-visibility-tracking

Maya'da GEO araştırmacısı. Büyük dil modellerinin kaynakları nasıl bulduğunu, sıraladığını ve alıntıladığını — ve markaların yapay zeka yanıtlarında nasıl görünür olabileceğini araştırıyor.